کلیسای هفتوان

کلیسای هفتوان مربوط به اواخر دوره صفوی است و در شهرستان سلماس، روستای هفتوان واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۹ اسفند ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۴۸۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این كلیسا به امر شاه عباس صفوی احداث شد. این کلیسا در سه کیلومتری جنوب شهر سلماس در روستای “هفتوان” قرار دارد. این بنا در اثر زلزله سال ۱۹۳۰ میلادی خسارات سنگینی دید و پس از آن بازسازی شد. بنا تماما” از سنگ های سیاه آذرین تراشدار و با دقت خاصی کار شده است. گنبد مرکزی آن به صورت هرم دوازده ترک بوده و بنا بر روی چهار ستون سنگی قرار گرفته است. در جبهه ورودی بنا چندین کتیبه به خط ارمنی در دیوار کار گذاشته شده که بنای اولیه آن را به قرن ۱۳ و ۱۴ میلادی می‌رساند. در محوطه کلیسا تعداد زیادی قبر با کتیبه هایی به زبان ارمنی و نقوش مذهبی دیده می شود که مربوط به اسقف های آن زمان است.

Haftvan_church

پلان کلی بنا به شکل دو مستطیل مجاور هم است. ابعاد خارجی مستطیل بزرگتر، که تالار اصلی کلیسا را دربر میگیرد، ۱۵×۳/۱۳ متر است. مستطیل کوچکتر نیز، که محراب و فضاهای پیرامون آن را دربر میگیرد، مربعی به ابعاد ۵/۹ × ۷/۹ متر است.الگوی پلان از شکل بازیلیک تبعیت میکند. در پلانهای با الگوی بازیلیک محور طولی تعیینکنندۀ شالودۀ فضایی کلیسا محسوب میشود. «بنا دارای محور اصلی شرقی ـ غربی است و انتظام اجزاء و عناصر آن بر اساس این محور شکل گرفته و نقشه نسبت به محراب حالت تقارن دارد. قرارگیری محراب در منتها‌الیه شرقی بدنۀ كلیساها اصلی است كه بسیاری از كلیساهای جهان از آن تبعیت می‌كنند».ورودی بنا در ضلع غربی پلان واقع شده که شامل دو طاقنمای تو در تو به ارتفاع ۸/۴ و ۳/۴ متر است. در داخل طاقنماها، در ورودی به عرض ۱ و ارتفاع ۷/۱ متر واقع شده که از طریق آن وارد تالار اصلی کلیسا میشویم.
فضای داخلی تالار پلانی به ابعاد ۵/۱۰ × ۲/۱۲ متر دارد. با وجود چهار ستون به ابعاد ۱/۱ × ۱/۱ متر در داخل تالار این پلان از شکل بازیلیک سه ناوی، که از الگوهای متداول کلیساهای ارمنیان است، تبعیت میکند. فاصلۀ این ستون ها از دیوارهای شمالی و جنوبی ۹/۱ متر و از یکدیگر ۵/۴ متر است. بر روی این ستونها و دیوارهای پیرامون، طاقهایی با قوس جناغی و در بخش مرکزی پلان و بر روی چهار ستون مذکور یک گنبد رُک دوازده ترک اجرا شده است. ارتفاع ساقۀ گنبد ۷/۱ متر و ارتفاع کلی گنبد تا کف تالار کلیسا ۵/۱۳ متر است. در ساقۀ گنبد نیز دوازده نورگیر اجرا شده اند.

Haftvan

در ضلع شرقی تالار اصلی فضایی به ابعاد ۶/۳ × ۵/۴ متر قرار دارد. در کلیساهای ارمنیان این فضا محلی برای دعا خواندن و سرودخوانان است و به آن محل سرودخوانان اطلاق میشود. در دو ضلع شمالی و جنوبی فضای سرود خوانان، طاقنماهایی به عرض ۵/۲ متر و ارتفاع ۵/۴ تعبیه شده و درمنتهاعلیه این فضا محراب کلیسا و اتاقهای دو طرف آن قرار گرفته اند.
تفکیک حریم سه بخش اصلی کلیسا ـ یعنی محل عوام، محل سرودخوانان و محراب ـ با ایجاد اختلاف سطح بین آنها صورت گرفته چنانکه محل سرودخوانان بالاتر از محل عوام و محراب بالاتر از محل سرودخوانان قرار دارد.
محراب بنا دارای پلان نیم دایره‌ای است و در دو طرف آن، دو در کوچک با قوس هلالی تعبیه شده که به فضای پشت محراب راه دارد. در دو جناح محراب، مانند بیشتر كلیساهای منطقه، دو اتاق تعبیه شده است. در زبان ارمنی، به این اتاق‌ها آوانداتون به معنی محل امانت می‌گویند. معمولاً، در اتاق جانبی جنوبی وسایل كشیش و در اتاق جانبی شمالی اشیا و لوازم مورد استفاده در مراسم مذهبی نگهداری می‌شود.

منبع:

– کویرها و بیابان های ایران

– فصلنامه فرهنگی پیمان

کلیسای هفتوان

هفتوان, آذربایجان غربی, ایران

برچسب ها

ممکن است به این موارد نیز علاقه مند باشید:

0 دیدگاه در “کلیسای هفتوان”

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تهران

تبلیغات شما

کرمان

خراسان شمالی

قم

مازندران

هرمزگان

گیلان

چهارمحال بختیاری

گلستان

آذربایجان شرقی

کانال تلگرام دولان

آذربایجان غربی

ما را دنبال کنید

اردبیل

اصفهان

همدان

خراسان رضوی

یزد

بوشهر

کرمانشاه